Mariniersmuseum: eenheid in Uruzgan

De semi-permanente tentoonstelling Eenheid in Uruzgan in het Mariniersmuseum in Rotterdam is bedacht  als een plaats van reflectie over de menselijke kosten van de Nederlandse missie in Afghanistan. Studio Louter creëerde vier meeslepende – soms dramatische – films en Todd van Hulzen bedacht een eenvoudig plan om toewijding en bewustzijn te concentreren op verschillende thema’s.

Dit project lijkt in het bijzonder geschikt voor de etaleermethode die we “Relikwie en Altaar” noemen. Het object zelf, of ‘Relikwie’, is in de meeste gevallen visueel onbeduidend. Het is echter wel beladen met betekenis vanwege zijn directe associatie met een opmerkelijke gebeurtenis of persoon; zeg maar de tand van Napoleon. Afhankelijk van de associatie kunnen deze objecten een sacrale sfeer aannemen, maar alleen wanneer ze de juiste context krijgen. Het “altaar” in dit geval is de context die het verhaal vertelt . Het bestaat meestal uit gedrukte beelden –dwz. reproductiefoto’s– of audiovisuele inhoud. Maar het kunnen ook originele schilderijen of andere objecten zijn die het verhaal achter het gekozen “relikwie” beschrijven. Het  relikwie vertegenwoordigt dus het contact met het authentieke, terwijl het altaar het verhaal van de gebeurtenissen weergeeft.

In het geval van Eenheid in Uruzgan bedachten we platte, zwevende elementen voor het beeld en tekst (de genoemde ‘altaren’) en eenvoudige glazen omhulsels voor de objecten zelf. Een interessant voorwerp was een kleine motorfiets die in beslag genomen werd als buit en daarna veel werd gebruikt om stoom af te blazen op het militaire terrein. Dit werd op de museumvloer geplaatst en afgeschermd door een eenvoudige metalen omheining.  Het “altaar” hing erachter, een semi-transparant projectiescherm dat tegen een muur van Hesco-barrières zweeft. Hier hebben we een ontroerende film geprojecteerd over stress en kwetsbaarheid.

Voor de rest hebben we veel Hesco-materiaal gebruikt. Dat zijn uitgeklapte  schanskorven van staaldraad en textiel die met zand gevuld zijn en ingezet worden als vestingsschansen. Zo ontstond een passende sfeer zonder dat het kitcherig werd.. De tekst en afbeeldingen werden op stof gedrukt en in zwevende aluminium frames gemonteerd. De algemene indruk was er een van schitterend licht, open perspectief en hoop. Niets was overtollig .

Het Nationaal Archief opent het Geheugenpaleis
Ga naar het licht! Nationaal Archief

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.