4. Cartouches van de kaarten van Joan Blaeu

1roussillon1
  • Titel: Cartouches from the Atlas Maior
  • Auteur: Joan Blaeu (1596 - 1673)
  • Onderwerp: geillustreerde omlijstingen en ornamenten
  • Jaar: 1662
  • Bron: verschillende Verzamelingen

TODD VAN HULZEN DEELT SCANS AND BESTANDEN UIT EIGEN ARCHIEF

Joan Willemsz. Blaeu (1596 – 1673) was een van de meest productieve kaartenmakers van zijn tijd. Hij was ook een vernieuwer op het gebied van de decoratieve kunsten, met name van het motief dat de “cartouche” wordt genoemd. Een cartouche is een soort lijstje dat belangrijke data omkaderd, vaak op een oude kaart te zien is. Nederlandse kaartenmakers waren de eersten die de klassieke elementen uit traditionele  vroegbarokke Italiaanse cartouches omzetten in grillige, romantische tableaus met die kenmerkend vlezige, soms zelfs macabere elementen. Vergelijk het werk van Joan Blaeu met dat van zijn vader Willem en het generatieverschil wordt duidelijk. Willem werkte voornamelijk met het zogenaamd band- en rolwerk. Het voelt een beetje stijf in vergelijking, ondanks zijn duidelijke fantasie. 

Blaeu werkte vaak dus in een nieuwe stijl die “kwab” heette, maar of hij dat zo bewust deed  is voor mij de vraag. Ik zou graag willen weten wat de relatie was tussen Blaeu en de grote zeventiende-eeuwse zilversmeden Johannes Lutma en Paul/Adam Van Vianen. De kaartenmakers —of eerder de graveerders— konden zich altijd veroorloven om de verbeelding de vrije loop te laten gaan maar de zilversmeden hebben hun revolutionaire nieuwe vormen gecreëerd binnen een veel conservatiever medium en milieu. Toch vertonen deze kunstenaars opmerkelijke overeenkomsten binnen  twee heel afzonderlijke gebieden . De vraag is, wie heeft invloed op wie gehad?

Voor meer informatie over de ornamentieke stijl van Lutma en zijn collega’s, probeer de tentoonstelling “Kwab” te zien in het Rijksmuseum. Of als je dat mist, schaf de prachtige catalogus aan.

.

5. Archiefmateriaal van architect Hendrik de Keyser
3. Fortificatio: vestingen van de Bry

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.