Carnaval Wereldwijd in het Afrika Museum

OLYMPUS DIGITALE CAMERA

Het Lenteseizoen staat weer voor de deur en het Afrikamuseum in Berg en Dal wijdt dit jaar een tentoonstelling aan het mondiale fenomeen “Carnaval”. Het Museum besteedt aandacht aan carnavalstradities onder Afrikaans beïnvloede culturen in Brazilië, New Orleans en Haïti, en oude tradities in Afrika zelf. Maar ook Nederland komt aan bod. Waar je ook carnaval viert, zijn er enkele gemeenschappelijke rode draden die door alle manifestaties lopen: maskerades, seizoensgebonden riten en algemeen “grensoverschrijdend” gedrag. Todd van Hulzen Design creëerde een passend ontwerp voor de tentoonstelling door de museumruimte te doorgronden en de emoties achter het verhaal over te brengen op de bezoeker. Het verhaal gaat zo: Carnaval wereldwijd is meer dan je denkt, vertrouwd maar vreemd, oneerbiedig maar ceremonieel, oud maar zich voortdurend opnieuw uitvindend.

Om de tentoonstelling te betreden passeren we eerst een carnavaleske muil in een muur die de tentoonstelling scheidt van de hoofdingang. Deze gigantische mond is de entree naar een andere wereld: de wereld ondersteboven. In de grote, lichte tentoonstellingszaal, het “Atrium” genaamd, plaatsten we alle kleurrijke objecten —praalwagens, kostuums, maquettes— tegen een achtergrond van wit en grijs. Het motief dat zich tijdens de tentoonstelling herhaalt, is de ruitvorm, of diamantvorm. Dit is een verwijzing naar de traditie van narren en dwazen, gekleed in harlekijnpakken, evenals de mysterieuze oorsprong van de Harlekijn zelf. In het grote atrium vinden we kleinere ruimtes, waarin drie verschillende verenigingen huizen, de plaatselijke bewoners uit Groesbeek, de bistrogalerie in New Orleans, en een hectisch atelier uit Rio de Janeiro.

Het ruitenmotief wordt voortgezet in de volgende kamers die laag en donker zijn. Hier zijn de voorwerpen gerepresenteerd die meer mysterie uitstralen, en ook strengere lichteisen vragen. In de hoge vide van deze ruimte vinden we een oplopende piramide van carnavalsregalia uit Brazilië en Afrika. En op de mezzanine gaan we door tot het einde, waar we de tradities van de naderende vastenmaand zien en het einde van het feest: verbranding, reiniging en de sanering.

Met dank aan een geweldig team in het Afrika Museum, en aan Wendy Jansen, projectcoördinatrice extraordinaire.

Herinnering aan de onderzeeër K XVIII in het Marinemuseum
Timelapse van de draaiende zon bij NEMO